VOX HUMANA

Zajęcia wyrównawcze dla dzieci z ośrodka dla uchodźców w Lininie

Uczestnicy projektu:

 

 

Beneficjentami projektu Uchodźcy w polskiej szkole, realizowanego przez Stowarzyszenie Vox Humana, finansowanego przez Europejski Fundusz Uchodźczy i Budżet Państwa, były dzieci czeczeńskie (dzieci uchodźców i osób starających się o ten status), w wieku od 7-13 lat, zamieszkałe w Ośrodku dla uchodźców w Lininie. Regularnie w zajęciach uczestniczyło średnio około 20 dzieci, natomiast łącznie w zajęciach brało udział około 40 osób.

 

 

Główne cele projektu:

 

Głównym celem projektu było wyrównanie szans dzieci uchodźczych z ich polskimi rówieśnikami, poprzez prowadzenie zajęć wyrównawczych oraz pomoc w odrabianiu zadań domowych. Założeniem niniejszego projektu, było poszerzenie znajomości języka polskiego wśród dzieci czeczeńskich mieszkających w Lininie oraz przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu.

 

 

Realizacja projektu:

 

Podejmowane przez nas działania skierowane były przede wszystkim do dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Jedynie kilkoro, spośród dzieci mieszkających w Ośrodku, takich jak np. Amina, Lipa czy Timur Demilovovie, nie ma problemów w szkole i nie sprawia problemów wychowawczych. Większość dzieci zna język polski w niewielkim stopniu, w związku z czym, niejednokrotnie należało rozpocząć pracę od nauki polskiego alfabetu. Takie sytuacje miały miejsce, również w przypadku dzieci, uczęszczających już do polskich szkół. Przykładem może tu być jedenastoletnia Anisat, uczęszczająca do jednej z pobliskich szkół. Dziewczynka na pierwszych zajęciach, zwróciła się do nas po rosyjsku z prośbą o pomoc w nauce polskiego alfabetu i podstaw języka, ponieważ, pomimo, iż uczęszcza do polskiej szkoły, zupełnie nic nie rozumie i nie nadąża z nadrabianiem zaległości. W tej chwili Anisat zna już polski alfabet, powolutku czyta i coraz ładniej pisze.

 

 

W czasie zajęć prowadzonych w Ośrodku, tworzyliśmy zwykle trzy grupy – dla dzieci odrabiających lekcje, dla dzieci uczących się w szkołach, mających pewne braki w wiedzy, konieczne do nadrobienia, oraz dla dzieci uczących się języka polskiego od podstaw.

 

 

Poprzez dostosowanie zadań do indywidualnych potrzeb dzieci, miały one szansę nadrobienia zaległości i uzupełnienia braków w wiedzy, co wzmocniło ich wiarę we własne siły i zachęciło je do dalszej pracy, dzięki czemu, chętnie i aktywnie uczestniczyły w prowadzonych przez nas zajęciach. Dzieci, nieposługujące się do tej pory językiem polskim, opanowały alfabet oraz podstawy polskiej ortografii. Zajęcia dla tej grupy, podzielone zostały na kilka działów tematycznych, takich jak liczby, nazwy miesięcy, dni tygodnia, kolory, zwierzęta, dom, itd. W stopniu zadowalającym opanowały materiał. Malika już wie, że po sześć zamiast jedenaście mamy siedem, a Tamila zna literki i umie już napisać kilka słów. Zdecydowanie trudniejsza była praca z dziećmi zmuszonymi do wyrównania poziomu wiedzy w dość krótkim czasie. Dzieci te, nie zawsze przejawiały chęć do nauki, ponieważ przerażał je ogrom pracy, a także zawstydzały głosy młodszych kolegów, idących zgodnie z programem szkolnym, i nie mających poważniejszych kłopotów w szkole. Ostatnią grupę, stanowiły dzieci odrabiające lekcje. Byli to zwykle najlepsi spośród naszych uczniów, którzy wymagali jedynie niewielkiej pomocy, podpowiedzi czy sprawdzenia zadania domowego.

 

Realizacja tego projektu, cieszyła się dużym zainteresowaniem wśród najmłodszych mieszkańców Ośrodka. Również rodzice naszych beneficjentów, wyrażali aprobatę dla podejmowanych przez nas działań, i niejednokrotnie towarzyszyli dzieciom w zajęciach. Podczas hucznego zakończenia projektu, otrzymaliśmy wiele podziękowań ze strony rodziców, słowa uznania a także deklarację gotowości i chęci do podjęcia dalszej współpracy i wspólnej nauki.

 

 

Efekty podjętych działań:

 

Realizacja niniejszego projektu umożliwiła dzieciom biorącym udział w zajęciach, sprawniejszą komunikację z rówieśnikami pochodzenia polskiego, usprawniając tym samym ich adaptację w nowym środowisku. Dla dzieci, które z różnych powodów nie uczęszczały do szkoły, nasze zajęcia były możliwością regularnego obcowania z językiem polskim oraz polską kulturą. Prowadzone przez nas zajęcia uświadomiły dzieciom, że uczyć możemy się również poprzez zabawę, i to zachęciło je do pracy. Efektem naszych działań były prośby kierowane do osób prowadzących zajęcia, o zlecenie wykonania pracy domowej z matematyki czy języka polskiego. Fantastyczną motywacją dla dzieci, były stawiane przez nas oceny, dzięki czemu zrozumiały, że nagrodą nie koniecznie musi być jakiś przedmiot, coś materialnego, a ocena, dająca satysfakcję, przynosząca uwagę i zadowolenie rodziców.

 

 

Wnioski, ewaluacja:

 

Realizacja projektu ‘’Uchodźcy w polskiej szkole‘’ dała grupie dzieci mieszkających w Lininie możliwość obcowania z językiem i kulturą polską. Uświadomiła niektórym potrzebę rozwoju i edukacji, innym pokazała, iż możemy uczyć się poprzez wspólną, fantastyczną zabawę.

 

 

Duża grupa spośród dzieci uczęszczających na nasze zajęcia, nie znała języka polskiego nawet w stopniu podstawowym. Dobra znajomość języka rosyjskiego, oraz znajomość języka czeczeńskiego w stopniu podstawowym, w znacznym stopniu ułatwiła komunikację i pracę z dziećmi. Zdecydowanie łatwiej byłoby jednak, gdyby wszystkie osoby biorące udział w projekcie, znały język rosyjski w stopniu komunikatywnym. Praca z czeczeńskimi uchodźcami wymaga również znajomości ich religii, kultury i obyczajów. Znajomość ta, nie tylko świadczy o szacunku, i umożliwia sprawniejszą współpracę, ale także wykorzystanie tej wiedzy do pracy z dziećmi, bez której zadanie to, może stać się wyzwaniem nie do pokonania. Dla osiągnięcia lepszych wyników, do projektu zaangażowane powinny być jedynie osoby z dużym doświadczeniem, stanowiące trzon projektu, a do pomocy dysponujące grupą przeszkolonych wolontariuszy. Wolontariusze powinni przejść szkolenia dotyczące specyfiki pracy wolontariackiej z uchodźcami czeczeńskimi i osobami starającymi się o nadanie tego statusu w Polsce. Zdecydowanie zwiększona powinna być męska część grupy projektowej, silnej i zdecydowanej, potrafiącej poradzić sobie z dziećmi nieprzestrzegającymi norm i zasad, często agresywnymi, przez co warunki pracy bywają dość ciężkie. Czeczeńskie normy kulturowe zezwalają na zwracanie uwagi poprzez przemoc fizyczną, przez co zwykle zwrócenie uwagi, praktycznie nie robi na dzieciach wrażenia.

 

 

Dodatkowo z powodu znacznej liczby dzieci, trudno utrzymać porządek i spokój, niezbędny do pracy. Rozwiązaniem byłoby przeniesienie zajęć do jednej ze szkół, w której uczą się czeczeńskie dzieci, tak, aby w zajęciach brały udział tylko te osoby, które naprawdę chcą pracować. Ponadto, ogromnym ułatwieniem, byłaby zwiększona liczba nauczycieli i/lub wolontariuszy, co ułatwiłoby zaprowadzenie porządku w klasie i bardziej sprzyjało efektywnej nauce.

 

 

Podsumowując działania dzieci i nauczycieli można stwierdzić, że zamierzone cele projektu w dużym stopniu zostały osiągnięte. Te dzieci, które nie znały języka polskiego w ogóle, nauczyły się podstawowych zwrotów w języku polskim, form grzecznościowych, oraz alfabetu. Inne, znające język nieco lepiej, zapamiętale ćwiczyły czytanie i pisanie, a dyktanda okazały się dla niektórych fantastyczną formą zabawy. Należy jednak pamiętać, że, aby tego rodzaju działania przyniosły efekty, muszą być kontynuowane, a więc będziemy dążyć do tego, aby zarówno kolejne projekty edukacyjne, jak i kulturalne były przez nas realizowane. Czeczeńscy rodzice widzą potrzebę kształcenia swoich dzieci, zwłaszcza matki, spędzające czas głównie w Ośrodku, nieznające języka polskiego, i mające znikomy kontakt z polskim społeczeństwem, wiedzą, że znajomość języka i kultury jest konieczna do odnalezienia się w nowej rzeczywistości. Dlatego celem naszych działań jest wyjście naprzeciw ich potrzebom i pomoc w adaptacji i zrozumieniu otaczającego ich świata.