VOX HUMANA

Zajęcia wyrównawcze: asystent rodzinny

 ZAJĘCIA WYRÓWNAWCZE:

 

Głównym celem prowadzenia zajęć wyrównawczych dla dzieci cudzoziemskich było przekazanie dzieciom wiadomości z zakresu języka polskiego w stopniu umożliwiającym im funkcjonowanie w nowym środowisku, zarówno szkolnym, klasowym, jak i lokalnym, wspomaganie rozwoju uczniów cudzoziemskich oraz wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci mających trudności z opanowaniem szkolnego materiału. Celem zajęć było również zachęcanie dzieci do nauki, kształtowanie pozytywnego nastawienia do podejmowania wysiłku intelektualnego, wyrobienie nawyku systematycznej pracy, nadrabianie zaległości w stosunku do polskich kolegów.

 

Zajęcia wyrównawcze prowadzone są w Szkole Podstawowej nr 58 im. Tadeusza Gajcego w Warszawie. W szkole uczy się wielu uczniów cudzoziemskich – na początku roku szkolnego było to ponad 40 osób. W jednej z klas uczniowie cudzoziemscy stanowią większość – w klasie II jest 7 uczniów polskich i 13 cudzoziemskich, z czego jedno polskie dziecko, i dwoje czeczeńskich są silnie zaburzone i wymagają indywidualnego toku nauczania. Wychowawczyni klasy II, mimo ogromnych chęci i podejmowanych wysiłków nie daje sobie rady w tak trudnych warunkach – prowadzenie zajęć w języku polskim w klasie, w której większość uczniów tego języka nie rozumie, a nauczycielka nie zna języka zrozumiałego dla cudzoziemców. Taka sytuacja jest bardzo niekomfortowa zarówno dla nauczycielki, jak i dla polskich i cudzoziemskich dzieci. W klasie panuje chaos i bałagan, występują co chwila liczne konflikty i nieporozumienia. Nauczycielka nie daje sobie rady bez pomocy tłumacza i osoby wspierającej jej działania na bieżąco. Jednak nie tylko w tej klasie potrzebna jest pomoc i stałe wsparcie. Potrzeby w SP 58 są ogromne. Staramy się tym oczekiwaniom sprostać, jednak potrzebna jest tam praca 5 dni w tygodniu w pełnym wymiarze godzin.

 

Najważniejszym zadaniem zajęć wyrównawczych było wspieranie uczniów w procesie nauki języka polskiego – dzieci uczyły się polskiego alfabetu, uczyły się pisać i czytać po polsku. W przypadku dzieci znających już podstawy języka polskiego głównym celem nauki było uzupełnianie braków edukacyjnych w zakresie realizowanych treści programowych, będących przyczyną trudności szkolnych. Ponieważ szkoła nie prowadzi tego rodzaju działań, nasze zajęcia poszerzają ofertę integracyjną dla dzieci cudzoziemskich i służą polepszeniu ich funkcjonowania zarówno w środowisku szkolnym, jak i lokalnym.

 

Dodatkowe trudności w tym roku szkolnym przysporzył brak podręczników – ośrodek dla uchodźców dostarczył cudzoziemcom podręczniki dopiero na początku grudnia 2013 roku. W związku z powyższym cudzoziemcy przez kilka miesiący nie mieli książek ani ćwiczeń i nie mogli podjąć nawet próby pracowania w zgodzie z rytmem lekcji. Nasze stowarzyszenie udostępniło szkole xero, dostarczyło toner i papier, tak, aby dzieci mogły funkcjonować w miarę normalnie.

 

Zajęcia wyrównawcze w roku 2014:

 

W ramach projektu Stowarzyszenia Vox Humana pt. ’’Szkoła-początek integracji’’ w Szkole Podstawowej nr 58 im. Tadeusza Gajcego w Warszawie oraz w Zespole Szkół w Coniewie w roku 2014 nadal prowadziliśmy zajęcia wyrównawcze dla dzieci cudzoziemskich mieszkających w położonych w pobliżu szkół Ośrodkach dla Uchodźców – w Lininie i na Targówku.

 

W obu szkołach liczba cudzoziemskich uczniów przekracza 30 osób w różnym wieku i o różnej znajomości języka polskiego. Z młodszymi dziewczynkami, tj. z Dinarą, Khadizhą, Aminą i Leziną, Morsel czy Tamarą, tak, jak w poprzednim okresie, praca polegała głównie na ćwiczeniu czytania i wypowiadania się w języku polskim, na pisaniu polskich liter i odrabianiu zadań domowych.

 

Prowadzenie zajęć wyrównawczych umożliwiło dzieciom cudzoziemskim bardziej systematyczną pracę nad językiem polskim oraz stałą pomoc w odrabianiu lekcji. W przypadku starszych dziewczynek praca była nieco bardziej złożona. Praca z Matą, Zaliną i Lindą polegała głównie na pomocy w wykonywaniu zadań domowych, tłumaczeniu poleceń, nauce polskiej gramatyki i ortografii. Jeśli chodzi o najstarsze uczennice, jak Indira, Linda czy Aishą pracy było jeszcze więcej, ponieważ dziewczynki miały wiele trudności nie tylko z językiem polskim ale również z pozostałymi przedmiotami, więc praca zależała od problemu jaki w danej chwili występował. Ponadto przygotowywałyśmy się wspólnie do egzaminu szóstoklasisty, ćwicząc testy z lat poprzednich udostępnione nam przez dyrekcje szkoły.

 

Dotacja umożliwiła nam systematyczne zakupy ćwiczeń i podręczników do nauki języka polskiego, dostosowane do ich wieku oraz poziomu znajomości języka. Zarówno szkoła w Coniewie, jak i na warszawskim Targówku od kilku już lat borykają się z problemem wielojęzycznych i wielokulturowych klas nie mając możliwości na przydzielonego z gminy asystenta czy wiele dodatkowych godzin z języka polskiego, dlatego też nasze działania służą poszerzeniu oferty integracyjnej. Bez nich dzieciom z pewnością byłoby znacznie trudniej opanować materiał szkolny i zakres polskiego słownictwa niezbędny do funkcjonowania w polskiej szkole i polskim społeczeństwie.

 

Rola asystenta nauczyciela:
Obecność asystenta daje dzieciom poczucie bezpieczeństwa, świadomość, że jest w szkole osoba godna zaufania, do której mogą się zwrócić w każdej sprawie, z każdym problemem, a przede wszystkim, że jest to człowiek, z którym mogą się porozumieć, dzięki czemu mogą szybciej oswoić się w nowym środowisku, i poczuć bezpieczniej. Dodatkowo, na prośby dyrekcji szkoły, udzielałem również systematycznych porad nauczycielom, a dotyczyły one specyfiki pracy z uczniami cudzoziemskimi.   

 

Trudności:

Wśród uczniów cudzoziemskich są dzieci wycofane, nie wchodzące w relacje z grupą, ani nie podejmujące wyzwań szkolnych. Część dzieci, zaniedbanych, nie zsocjalizowanych, nie chodzących wcześniej do przedszkola nie radzi sobie z najbardziej podstawowymi zadaniami. Nie jest to jedynie wynik nieznajomości języka, czy kultury, a braku podstawowych umiejętności np. manualnych. Tym samym nawet w zerówce część dzieci uchodźczych okazuje się opóźniona w stosunku do swoich rówieśników. Ich reakcją na niepowodzenia jest bunt, bierny opór i odmowa uczestniczenia w zajęciach.

 

Rezultaty:

Pochylenie się i indywidualna praca z dziećmi, które gorzej radzą sobie w wykonywaniu zadań skutkuje ich otwieraniem się na zadania stawiane im przez nauczycieli, oraz na grupę rówieśniczą. Uwaga, czas i ciepło przekazywane uczniom wyraźnie wpływa na ich poziom zaangażowania podczas zajęć. Zaopatrywanie uczniów w kserówki podręczników umożliwiło przynajmniej częściową aktywność cudzoziemców podczas lekcji. Zajęcia wyrównawcze wpierały dzieci w pokonywaniu codziennych trudności w szkole, a także wspomagały proces integracji i adaptacji dzieci uchodźczych w nowym środowisku. 

 

Wnioski na przyszłość:

Należy pamiętać, że lokowanie ośrodków dla uchodźców w zaniedbanych dzielnicach o wysokim natężeniu problemów społecznych potęguje trudności związane z pracą w tych środowiskach. W szkole obarczonej tak wieloma problemami jak szkoła nr 58 (bieda, przemoc, niedożywienie, uzależnienia itd.) wyraźnie widać niedobory kadrowe. Nauczyciele mają ogromne problemy w zachowaniu porządku na lekcji i skutecznym realizowaniu programu. Nie mają szansy na pochylenie się nad poszczególnymi dziećmi i ułatwienia im wejścia w środowisko szkolne. Uczniowie cudzoziemscy powinni dołączać do klasy dopiero, gdy opanują podstawy języka polskiego. W tym celu powinny być zorganizowane osobne klasy dla dzieci cudzoziemców, realizujące intensywny, przyśpieszony kurs języka polskiego.

 

Aby podjęte działania dawały długotrwały efekt, zdecydowanie należałoby zwiększyć liczbę zarówno asystentów (marzenie dyrekcji aby każdej klasie przydzielony był na stałe jeden asystent) i godzin (aby było w szkole 6 asystentów, którzy pracowaliby w pełnym wymiarze szkolnych godzin, a więc codziennie od rana do zakończenia lekcji). W każdej klasie potrzebni są asystenci zajmujący się dziećmi (nie tylko cudzoziemskimi, ale również polskimi), które są z różnych przyczyn (brak znajomości języka, zaniedbanie, różnego rodzaju dysfunkcje) nie są wstanie samodzielnie spełnić wymagań stawianych im w szkole.

 

 

******** 

 

ASYSTENT RODZINNY: 

W ramach projektu Stowarzyszenia Vox Humana ''Szkoła – początek integracji” realizowanego w Szkole Podstawowej nr 58 w Warszawie działał asystent rodzinny. Spełniał on rolę pośrednika pomiędzy szkołą a rodzicami uczniów cudzoziemskich – wykonywał pisemne tłumaczenia informacji przekazywanych rodzicom, oświadczenia różnego rodzaju zamieszczane na szkolnej tablicy informacyjnej, pracował jako tłumacz gdy do szkoły wzywane były matki cudzoziemców, pełnił rolę tłumacza na szkolnych apelach i uroczystościach, udzielał wszelkiego rodzaju pomocy i porad rodzinom uczniów cudzoziemskich mieszkających w Ośrodku dla Uchodźców.

 

Ponieważ sytuacja wymagała często aby matki i babcie naszych uczniów miały z asystentem stały kontakt telefoniczny, częstokroć nadużywały możliwości kontaktu telefonicznego i wykorzystywały do radzenia się i zwierzania dzwoniąc o różnych porach nawet w weekendy. Do obowiązków asystenta rodzinnego należało również uczestniczenie w wywiadówkach szkolnych, w czasie których pełnił rolę tłumacza.

 

Praca wykonywana przez asystenta rodzinnego była poszerzeniem oferty integracyjnej dla dzieci cudzoziemskich służącej polepszeniu ich funkcjonowania w polskiej szkole.

 

Praca asystenta w roku 2014:

W ramach projektu Stowarzyszenia Vox Humana ''Szkoła – początek integracji” realizowanego w Zespole Szkół w Coniewie oraz w Szkole 58 w Warszawie, w roku 2014 nadal funkcjonował asystent rodzinny. Pracował jako tłumacz gdy do szkoły wzywani byli rodzice cudzoziemskich uczniów, pełnił rolę tłumacza na szkolnych apelach i uroczystościach, udzielał wszelkiego rodzaju pomocy i porad rodzinom uczniów cudzoziemskich mieszkających w Ośrodku dla Uchodźców, pełnił rolę pośrednika pomiędzy szkołą a rodzicami uczniów cudzoziemskich – wykonywał pisemne tłumaczenia informacji przekazywanych rodzicom, oświadczenia różnego rodzaju zamieszczane na szkolnej tablicy informacyjnej, tłumaczył uwagi skierowane od nauczyciela do cudzoziemskich rodziców w dzienniczkach uczniów, itd.

 

Na prośbę dyrekcji udzielał porad również nauczycielom, ucząc ich specyfiki pracy z kaukaskimi dziećmi, pośredniczył w kontaktach między szkołą a ośrodkiem dla uchodźców (informacje na temat dni wolnych, zgody na basen, itd.). Praca aststenta rodzinnego była poszerzeniem oferty integracyjnej dla dzieci cudzoziemskich, służyła polepszeniu ich funkcjonowania w szkole. Poprzez prowadzenie zajęć wyrównawczych wspieraliśmy obie szkoły, które nie mają możliwości prowadzenia zajęć wyrównawczych na taką skalę, jaka jest im niezbędna ze względu na dużą liczbę uczniów cudzoziemskich.

 

*****************

 

W dniach 16.06.2014 i 26.06.2014 odbyły się dwie wycieczki zorganizowane dla dzieci cudzoziemskich mieszkających w ośrodku dla uchodźców na Targówku. Naszymi beneficjentami byli uczniowie Szkoły Podstawowej nr 58 w Warszawie.

 

 

Podczas pierwszej wyprawy dzieci po raz pierwszy odwiedziły warszawskie Zoo, uczyły się nazw zwierząt w języku polskim, opisywały zwierzęta i ich zwyczaje również po polsku, tak, aby ta atrakcja miała również wymiar edukacyjny. W wycieczce wzięło udział 10 dzieci. Celem drugiej wycieczki było kino na warszawskiej Pradze. Dzieci oglądały film ‘’Jak wytresować smoka 2’’. W wycieczce do kina wzięło udział również 10 uczniów. Podczas obu spotkań zapewniono dzieciom bilety ZTM oraz wyżywienie w atrakcyjnej jak dla uchodźców postaci, takie jak zapiekanki, lody, popcorn, batony i tp. Dzieci były zachwycone, również mamy naszych beneficjentów dziękowały za atrakcyjne zorganizowanie dzieciom czasu, ponieważ jak same przyznają ich samych tymczasem nie stać na zapewnianie dzieciom tego typu atrakcji.

 

 

 

 *****************

SCENARIUSZE ZAJĘĆ WYRÓWNAWCZYCH: